Η επιχειρηματικότητα στην κοινωνική συνείδηση

«Οποιοδήποτε εγχειρίδιο για την επιχειρηματικότητα κι αν ανοίξει κανείς, θα διαβάσει ότι αυτή η σημαντική λειτουργία αναβαθμίζεται σταδιακά στην κοινωνική συνείδηση. Οσο περισσότερο επικροτείται και επιβραβεύεται κοινωνικά τόσο πιο πολλά νεαρά άτομα παρακινούνται να την ακολουθήσουν. Στις δεκαετίες του '70 και του '80 όμως το κοινωνικό κλίμα δεν ήταν καθόλου ενθαρρυντικό έναντι της επιχειρηματικότητας. Οταν κατά το τελευταίο έτος της χούντας εισήλθα ως φοιτητής στην τότε ΑΣΟΕΕ, αλλά και κατά τη διάρκεια των σπουδών μου, στον "φοιτητικό αέρα" κυκλοφορούσαν διάχυτες οι απόψεις ότι οι επιχειρηματίες είναι απατεώνες, πίνουν το αίμα των εργαζομένων, δεν προσφέρουν τίποτε στην οικονομία και στην κοινωνία κτλ. Κάτω από τέτοια συνθηματολογία δεν είναι απορίας άξιον που τα νεαρά άτομα δεν έβλεπαν την επιχειρηματική σταδιοδρομία ως μέσο κοινωνικής ανόδου. Αυτή η εμπειρία επιβεβαιώθηκε επίσης πρόσφατα, όταν σε σχετική έρευνά μου οι επιχειρηματίες δήλωσαν ότι τις προαναφερόμενες δεκαετίες η κοινωνία τούς αντιμετώπιζε απαξιωτικά.

Οι έλληνες επιχειρηματίες, ως επί το πλείστον, δεν προήλθαν από υπερπροστατευτικές οικογένειες. Οι περισσότεροι από τους γονείς στη χώρα μας, λόγω των συχνών κοινωνικών και οικονομικών αναταράξεων, είχαν αναπτύξει ένα συναίσθημα αρνητικό προς τις ριψοκίνδυνες οικονομικές δραστηριότητες. Τα λόγια που οι περισσότεροι έλεγαν στα παιδιά τους ήταν, πάνω - κάτω: "βρες μια δουλειά σταθερή και σίγουρη (κυρίως του Δημοσίου) για να κοιμάσαι ήσυχος και δεν πειράζει που δεν θα παίρνεις πολλά λεφτά!". Μια τέτοια συμπεριφορά κάθε άλλο παρά ενθαρρύνει τα νεαρά άτομα να γίνουν επιχειρηματίες»

Πηγή:Αν. Καραγιάννης*, To Βήμα, Κυριακή 14 Δεκεμβρίου 2003

* αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιώς